Menteşe Anlaşmalı Boşanma Avukatı

Muğla'nın merkez ilçesi Menteşe, aile hukuku dosyalarının önemli bölümünün yürütüldüğü yerdir. Muğla Adliyesi bu ilçede bulunduğundan, Menteşe ve çevresindeki ilçelerden gelen aile hukuku dosyaları da buradaki aile mahkemelerinde işlem görür. Bu sayfa, özellikle anlaşmalı boşanma ve buna bağlı mali sonuçlar konusunda, sürecin nasıl işlediğine dair genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.

Bu metin hukuki tavsiye niteliğinde değildir; dosyanızın somut koşullarına göre izlenecek yol değişir.

Anlaşmalı boşanma hangi koşullarda mümkündür?

Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrası, anlaşmalı boşanmanın çerçevesini çizer. Buna göre anlaşmalı boşanma için üç koşul birlikte aranır:

• Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
• Eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi,
• Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve mali sonuçlar ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması.

Buradaki üçüncü koşul, uygulamada en çok gözden kaçan noktadır. Anlaşmalı boşanma, tarafların her konuda uzlaşması hâlinde bile hâkimin denetimine tabidir. Hâkim, dosyada çocukların üstün yararını zedeleyen bir düzenleme görürse bu konuda tarafların beyanına bağlı kalmayabilir. Aynı şekilde, taraflardan birinin mali sonuçlardan habersiz biçimde feragat ettiği kanaati oluşursa bu nokta ayrıca sorgulanır.

Boşanma protokolünde hangi başlıklar düzenlenmelidir?

Anlaşmalı boşanmada imzalanan protokol, aslında birden fazla davanın sonucunu tek belgede birleştirir. Protokolde eksik bırakılan her başlık, boşanma kesinleştikten sonra ayrı bir dava olarak karşınıza çıkabilir. Bu nedenle protokolün dar kapsamlı değil, kapsamlı kurgulanması gerekir.

Çocuklarla ilgili düzenlemeler. Velayetin hangi eşe verileceği, diğer eşin kişisel ilişki (görüşme) hakkının gün ve saatleri, tatil ve bayram düzenlemeleri, iştirak nafakasının miktarı ve hangi tarihten itibaren geçerli olacağı, nafakanın her yıl artırılıp artırılmayacağı ve artış ölçütü açıkça yazılmalıdır. "Nafaka talebi yoktur" gibi bir ifadenin çocuk yararına aykırı düşmesi hâlinde bu kayıt hâkimi bağlamaz.

Nafaka ve tazminatlarla ilgili düzenlemeler. Yoksulluk nafakası, maddi tazminat ve manevi tazminat (Medeni Kanun m.174) taleplerinden feragat edilip edilmediği tereddüde yer bırakmayacak biçimde belirtilmelidir. Uygulamada en sık karşılaşılan uyuşmazlık, protokolde bu konunun hiç yazılmaması ve sonradan taraflardan birinin "feragat etmiş sayılmam" diyerek ayrı dava açmasıdır.

Mal rejimi ve malvarlığı. Boşanmayla birlikte mal rejimi kendiliğinden tasfiye edilmez. Edinilmiş mallara katılma rejiminden kaynaklanan katılma alacağı, taşınmazların durumu, araçlar, banka hesapları ve kredi borçlarının nasıl paylaşılacağı protokolde ayrı bir başlık olarak ele alınmalıdır.

Diğer başlıklar. Ziynet eşyası, ev eşyası, ortak konutun kullanımı veya kirası, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin hangi tarafça karşılanacağı da protokolde yer alması gereken konulardandır.

Mal rejimi tasfiyesi neden boşanmadan ayrı ele alınır?

Edinilmiş mallara katılma rejimi, Medeni Kanun'un 202. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu rejimin temel mantığı, evlilik içinde karşılığı verilerek edinilen değerlerin artık değer üzerinden paylaşılmasıdır. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta şudur: mal rejiminin tasfiyesi, boşanma davasından farklı bir dava türüdür.

Bu ayrım pratikte iki sonuç doğurur. Birincisi, boşanma davasında mal rejimine ilişkin bir hüküm kurulması istenmiyorsa bu açıkça belirtilmelidir. İkincisi, tasfiye davası için ayrı bir zamanaşımı rejimi işler; bu nedenle boşanma kararı kesinleştikten sonra tasfiye talebinin hangi süre içinde ileri sürülebileceği üzerinde durulmalıdır.

Katılma alacağı hesabında kişisel mal ile edinilmiş mal ayrımı belirleyicidir. Miras yoluyla edinilen değerler, karşılığı ödenmek koşuluyla kişisel mal sayılan değerler, tazminat alacakları ve kişisel eşya bu ayrımda farklı sonuçlar doğurur. Değer artış payı (m.227), aynı zamanda bir eşin diğerinin kişisel malına katkıda bulunduğu durumlarda gündeme gelir.

Çekişmeli boşanmada hangi sebeplere dayanılabilir?

Taraflardan birinin anlaşmaya yanaşmadığı durumda çekişmeli boşanma yolu izlenir. Medeni Kanun'da özel boşanma sebepleri ve genel sebep ayrı ayrı düzenlenmiştir:

• Zina (m.161),
• Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (m.162),
• Suç işleme veya haysiyetsiz hayat sürme (m.163),
• Terk (m.164),
• Akıl hastalığı (m.165),
• Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (m.166).

Özel sebepler bakımından affeden tarafın dava hakkının düşmesi (hak düşürücü süre) gündeme gelir; bu sürelerin işleyişi dosyanın somut olayına göre değerlendirilir. Evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanan davalarda ise kusur durumu ve ortak hayatın çekilmez hâle gelmesi ispat bakımından merkezî önemdedir.

Kusur tespiti, boşanmanın mali sonuçları bakımından doğrudan etkilidir: maddi tazminat ve yoksulluk nafakası talepleri, kusur oranı ve tarafların ekonomik durumu üzerinden değerlendirilir.

Dava sürecinde hangi geçici önlemler istenebilir?

Boşanma davası devam ederken veya dava açılmadan önce alınabilecek bazı önlemler vardır. Medeni Kanun m.169 uyarınca tedbir nafakası ve çocuklarla kişisel ilişkinin geçici düzenlenmesi talep edilebilir. m.197 kapsamında ayrı yaşama hakkının bulunduğu hâllerde konut ve eşyaların kullanımına ilişkin tedbir kararı istenebilir. Aile konutu üzerinde şerh (m.194), konutun diğer eşin tasarrufundan korunması bakımından önem taşır.

Şiddet veya tehdit iddiası bulunan dosyalarda 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararı talep edilmesi ayrı bir yol olarak değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

Anlaşmalı boşanma tek celsede sonuçlanır mı? Koşullar sağlanmışsa ve protokol eksiksizse genellikle tek duruşmada karar verilir. Ancak bu, dosyanın tesisi, tensip ve tebliğ işlemlerinin aynı gün tamamlanacağı anlamına gelmez.

Protokolde yer almayan bir konuyu sonradan dava edebilir miyim? Protokolde feragat edilmeyen bir konu kural olarak ayrı dava konusu yapılabilir. Bu nedenle feragat içeren ifadelerin bilinçli kurulması gerekir.

Ziynet eşyası boşanma davasının parçası mıdır? Ziynet alacağı, niteliği itibarıyla ayrı bir dava olarak açılabilir. Boşanma protokolüne yazılıp yazılmaması, bu talebi doğrudan etkiler.

Mal paylaşımı boşanma kararıyla kendiliğinden çözülür mü? Hayır. Tasfiye için ayrı bir dava açılması veya boşanma davası içinde bu yönde açık bir talep ve hüküm bulunması gerekir.

Menteşe'de dosyam hangi mahkemede görülür? Yetkili ve görevli mahkeme, yerleşim yeri ve dosyanın niteliğine göre belirlenir; Menteşe'deki adliye ve aile mahkemeleri bu dosyaların önemli bölümüne bakar.

Randevu ve değerlendirme

Aile hukuku dosyalarında sonuç, büyük ölçüde dosyanın başındaki kurgunun isabetli olmasına bağlıdır. Protokol aşamasında alınan danışmanlık, sonradan açılacak ayrı davaların önüne geçebilir. Menteşe'deki ofisimizde, dosyanızın niteliğini değerlendirip izlenecek yolu planlamak üzere randevu alabilirsiniz.